Bảng IPA tiếng Anh: Học cách phát âm chuẩn ngay hôm nay

Bảng IPA tiếng Anh là một công cụ bắt buộc những ai học tiếng Anh cũng phải làm chủ để có thể phát âm chuẩn các từ, các câu trong tiếng Anh. Đặc biệt khi bạn là học sinh mới bắt đầu học tiếng Anh hay là các bậc phụ huynh đang muốn dạy tiếng Anh cho bé. Focus Learning sẽ giúp đỡ bạn có cái nhìn tổng quát và video hướng dẫn phát âm chuẩn bảng IPA tiếng Anh nhé.

Bảng IPA tiếng Anh là gì?

IPA là viết tắt của International Phonetic Alphabet (Bảng ký tự ngữ âm quốc tế). Hiểu một cách đơn giản nhất, nếu bảng chữ cái tiếng Anh (A, B, C…) giúp chúng ta viết và đánh vần từ ngữ, thì bảng IPA tiếng Anh giúp chúng ta biết cách phát âm chuẩn xác từ ngữ đó.

Ví dụ:

Từ “cat” và “center” đều bắt đầu bằng chữ “c” tuy nhiên:

• Trong từ “cat”, chữ “c” được phát âm là /k/.
• Trong từ “center”, chữ “c” lại được phát âm là /s/.

Nếu chỉ nhìn vào mặt chữ, các bé sẽ dễ bị rối và lầm tưởng đọc như tiếng Việt. Nhưng khi nhìn vào các ký tự trong bảng IPA tiếng Anh, mỗi âm chỉ có một cách đọc duy nhất. Học chuẩn bảng này giống như việc bạn được trang bị một “chiếc chìa khóa vạn năng”: Cứ mở từ điển ra, nhìn vào phần phiên âm là tự tin đọc đúng 100% mà không cần phải đoán mò hay chờ người khác đọc mẫu.

Xem thêm: 

• Cách học bảng chữ cái siêu nhanh
• Số thứ tự trong tiếng Anh là gì?
• Top 200 từ vựng tiếng Anh bé phải học ngay

Bảng IPA tiếng Anh đầy đủ

Trong tiếng Anh, hệ thống âm chuẩn bao gồm tổng cộng 44 âm cơ bản. Hệ thống này được chia thành hai nhóm lớn: 20 Nguyên âm (Vowels) và 24 Phụ âm (Consonants).

Để việc tự học tại nhà hiệu quả, bạn cần nắm rõ cấu trúc chia nhỏ của bảng IPA tiếng Anh ngay dưới đây:

Hệ thống nguyên âm (vowel)

Nguyên âm là những âm mà khi phát âm, luồng khí đi từ thanh quản lên môi không bị cản trở. Nhóm này lại được chia làm hai loại:

• Nguyên âm đơn (Monophthongs – 12 âm): Gồm các âm ngắn (đọc nhanh, dứt khoát) và âm dài (kéo dài hơi, có dấu hai chấm “:” đi kèm). Ví dụ: âm /i:/ trong see (dài) và /ɪ/ trong sit (ngắn).
• Nguyên âm đôi (Diphthongs – 8 âm): Là sự kết hợp của hai nguyên âm đơn đi liền nhau. Khi đọc, âm sẽ có sự chuyển dịch từ âm này sang âm khác. Ví dụ: âm /aɪ/ trong my, /eɪ/ trong day.

Hệ thống phụ âm (Consonants)

Phụ âm là những âm mà luồng khí phát ra từ nội lực bị cản lại bởi răng, môi hoặc lưỡi. Trong bảng IPA tiếng Anh, phụ âm được chia theo cặp dựa trên tính chất:

• Phụ âm vô thanh (Unvoiced): Khi phát âm chỉ nghe thấy tiếng bật hơi, dây thanh quản ở cổ họng không rung. Ví dụ: /p/, /k/, /f/.
• Phụ âm hữu thanh (Voiced): Khi phát âm, bạn sẽ cảm nhận được độ rung rõ rệt ở cổ họng. Ví dụ: /b/, /g/, /v/.

Phân biệt nguyên âm và phụ âm

Khi nhìn vào bảng IPA tiếng Anh, nhiều người mới bắt đầu thường cảm thấy bối rối không biết làm sao để phân biệt rõ ràng giữa nguyên âm (Vowels) và phụ âm (Consonants). Để giúp các bé hoặc chính bạn dễ dàng nhận biết, hãy nhớ bản chất của chúng dựa trên luồng hơi đi ra từ miệng:

Quy tắc phát âm nguyên âm đơn và phụ âm

Để áp dụng bảng IPA tiếng Anh vào thực tế, thay vì học vẹt, bạn và các bé hãy học theo các quy tắc chuyển động của cơ miệng (môi, răng, lưỡi) dưới đây.

Quy tắc phát âm nguyên âm đơn ngắn và dài

Một trong những lỗi phổ biến của người Việt trong phát âm bảng IPA tiếng Anh đặc biệt là đọc âm ngắn và âm dài giống hệt nhau. Hãy sửa ngay bằng mẹo sau:

• Với âm dài (có dấu): Cần duy trì khẩu hình và kéo dài hơi khoảng 1-2 giây.
  • Ví dụ: Với âm /u:/ (trong từ too), bạn hãy chu môi ra phía trước như đang huýt sáo và kéo dài hơi.
• Với âm ngắn: Phát âm cực kỳ dứt khoát, gọn gàng trong vòng chưa đầy 0.5 giây.
  • Ví dụ: Với âm /ʊ/ (trong từ book), khẩu hình môi hơi mở, đẩy hơi ngắn và tự nhiên.

Quy tắc phát âm nguyên âm đôi

Nguyên âm đôi thực chất là sự “lướt mượt mà” từ âm đầu sang âm cuối. Quy tắc là: Phát âm âm đầu to, rõ và dài hơn, sau đó lướt nhẹ về phía âm thứ hai.

• Ví dụ: Với âm /aʊ/ (trong từ cow), bạn mở khẩu hình chữ /a/, sau đó từ từ thu nhỏ môi lại về hướng âm /ʊ/. Đọc liền mạch sẽ ra một âm thanh cực kỳ tự nhiên.

Quy tắc của phụ âm

Đây là bí kíp giúp các phụ huynh kiểm tra xem con mình đã phát âm đúng phụ âm trong bảng IPA tiếng Anh hay chưa. Bạn hãy hướng dẫn con đặt hai ngón tay lên cổ họng:

• Khi đọc âm /p/ (vô thanh), hãy mím môi và bật hơi mạnh ra. Cổ họng hoàn toàn không được rung. Nếu đặt một tờ giấy trước miệng, tờ giấy phải bay lên.
• Ngược lại, khi đọc âm /b/ (hữu thanh), khẩu hình giống hệt âm /p/ nhưng phải dùng hơi từ cổ họng để làm rung dây thanh quản. Bạn sẽ cảm thấy cổ họng mình hơi tê nhẹ dưới ngón tay.

Nguồn học phát âm chuẩn bảng IPA tiếng Anh

Kênh Youtube luyện phát âm

• BBC Learning English (Series “The Sounds of English”): Đây là kênh chính thống của Anh quốc. Các video cực kỳ ngắn gọn (chỉ khoảng 1-2 phút cho mỗi âm), hướng dẫn cận cảnh khẩu hình môi và lưỡi của giáo viên bản xứ. Rất phù hợp để phụ huynh xem trước rồi hướng dẫn lại cho con.
• Rachel’s English: Nếu bạn muốn theo học giọng Mỹ, đây là kênh Youtube không thể bỏ qua. Cô Rachel giải thích rất kỹ vị trí đặt răng, môi, lưỡi và có những video quay chậm (slow-motion) chuyển động cơ miệng để người học dễ dàng bắt chước theo.

Website và ứng dụng tra cứu phiên âm miễn phí

• Oxford Learner’s Dictionaries / Cambridge Dictionary: Đây là hai cuốn từ điển online chuẩn xác nhất. Bất cứ khi nào gặp từ mới, bạn hãy gõ vào thanh tìm kiếm. Trang web sẽ hiển thị ngay phiên âm theo bảng IPA tiếng Anh (cả giọng Anh-Anh là UK và Anh-Mỹ là US) kèm nút bấm loa để bạn nghe trực tiếp giọng đọc mẫu.
• Tflat hoặc Elsa Speak: Các ứng dụng di động tiện lợi giúp bạn có thể luyện tập mọi lúc mọi nơi. Đặc biệt, Elsa Speak có công nghệ AI chỉnh sửa phát âm đến từng chi tiết nhỏ, chỉ ra bạn đang sai ở âm nào trong bảng ipa tiếng anh để sửa lại.

Tài liệu luyện phát âm bảng IPA tiếng Anh

Focus Learning cũng đã chuẩn bị riêng cho các bạn file tài liệu gồm đầy đủ các video phát âm từng nguyên âm, phụ âm cho các bạn, bảng IPA tiếng Anh tổng hợp có kèm ví dụ dễ hiểu và cả so đồ tư duy để các bạn học sinh nhanh chóng nắm bắt được bảng IPA tiêng Anh này nhanh hơn.

Tải ngay tài liệu bảng IPA tiếng Anh đầy đủ

Lộ trình học bảng IPA tiếng Anh tại nhà

Đừng cố gắng nhồi nhét cả 44 âm trong vòng 1-2 ngày. Đối với người học từ đầu hoặc trẻ em, mỗi ngày bạn chỉ nên học từ 2 đến 3 âm. Hãy ghép các âm đó vào những từ vựng đơn giản, quen thuộc hàng ngày (như đồ vật trong nhà, con vật, món ăn) để tạo sự hứng thú. Học đến đâu, soi gương check khẩu hình đến đấy.

Kiên trì từ 3 đến 4 tuần với bảng IPA tiếng anh, bạn sẽ ngỡ ngàng nhận ra khả năng nghe và nói tiếng Anh của mình và con lột xác một cách ngoạn mục!

Lời kết

Học bảng IPA tiếng Anh có thể ví như việc chúng ta học học cách xây một nền móng vững chắc trước khi lên tầng cho ngôi nhà. Giai đoạn đầu, khi cơ miệng chưa quen với việc bật hơi hay đặt lưỡi, bạn và các bé có thể sẽ cảm thấy hơi gượng gạo hoặc mỏi cơ. Tuy nhiên, đây là một khoản “đầu tư” hoàn toàn xứng đáng cho hành trình làm chủ ngôn ngữ này.

Dù bạn là một người đang chập chững học lại tiếng Anh từ vạch xuất phát, hay là một người làm cha, làm mẹ đang đồng hành cùng con tại nhà, hãy nhớ rằng: Sự kiên trì và đều đặn mỗi ngày quan trọng hơn việc học dồn dập. Hãy biến những giờ học phát âm qua bảng IPA tiếng Anh trở thành những khoảng thời gian vui vẻ, cùng nhau soi gương, cùng nhau sửa sai và cùng nhau tiến bộ. Chúc bạn và gia đình sớm tự tin làm chủ mọi âm điệu tiếng Anh và giao tiếp một cách tự nhiên nhất!